Hoe ben je bij BCMB betrokken geraakt?
"Ik werkte in 2015 bij MEE Nederland en raakte als programmamanager betrokken bij de eerste ideeën over een beroepsvereniging voor cliëntondersteuners. Cliëntondersteuning werd anders gepositioneerd en kwam in twee wetten terecht: de Wlz en de Wmo. Bij de decentralisatie maakte MEE Nederland zich zorgen over het behoud van de opgebouwde expertise, met name over beperkingen. Een beroepsvereniging kan ervoor zorgen dat de expertise behouden blijft.”
Als je terugkijkt op de jaren bij BCMB, hoe heb je die ervaren?
"Het is een heel proces geweest om te komen waar BCMB nu staat. Ruim tien jaar geleden begonnen we met een ledenadministratie in Excel. Dat is gelukkig allang geprofessionaliseerd. We hebben vanaf het begin de kwaliteit van cliëntondersteuners het belangrijkste gevonden. En daarom zijn we - in samenwerking met Registerplein - gestart met een register waarin cliëntondersteuners hun expertise konden aantonen.
Kort daarna volgde het ontwikkelen van een basisopleiding voor cliëntondersteuners, die we uiteindelijk na een oriëntatie bij onderwijsinstellingen zelf zijn gaan opzetten. Het was een leuke zoektocht die eerste jaren, met zowel een strategische als een operationele kant. Wat voor beroepsvereniging willen we zijn en hoe bouwen we dat op? Na de opbouwjaren kwam er meer rust: de basis stond en dat gaf ruimte voor nieuwe dingen."
Welke momenten zijn je het meest bijgebleven? Ben je trots op?
"Het opzetten van het register en de introductie van de basisopleiding waren echte mijlpalen, belangrijk voor het vak van cliëntondersteuner. Aan het organiseren van de scholing bewaar ik ook goede herinneringen: Chiel Egberts, die op ons verzoek een masterclass over de driehoekskunde voor cliëntondersteuners heeft opgezet. En Andries Baart over de presentietheorie en de menselijke maat. Het symposium in 2025 ter gelegenheid van tien jaar BCMB was voor mij de kers op de taart. Dat liet zien wat we samen met alle stakeholders in het veld hebben opgebouwd. Waar ik ook trots op ben, is dat BCMB een zichtbare rol heeft aan landelijke tafels. En natuurlijk de Dag van de Cliëntondersteuning die we in 2022 in het leven hebben geroepen!"
“Cliëntondersteuning gaat om de burger in een gelijkwaardige positie zetten; dat is veel fundamenteler dan alleen het verstrekken van informatie en geven van advies.”
Wat vond je juist lastig?
"De taaiheid van de lobby voor een goede positionering van cliëntondersteuning. De knelpunten geven we al lange tijd aan. Maar ook al worden knelpunten bevestigd door de Ombudsman en meerdere rapporten; er blijft een grote aarzeling om tot werkelijke oplossingen te komen. Elke keer dezelfde gesprekken hierover voeren, voelde wel wat stroperig. En eigenlijk vind ik het nauwelijks uit te leggen dat cliëntondersteuning via drie verschillende regelingen is georganiseerd. Daar hangen allerlei knelpunten mee samen. Daarom pleit BCMB voor één integrale, centraal aangestuurde functie cliëntondersteuning."
Waar heb je je vooral hard voor gemaakt?
“Ik heb geprobeerd de essentie van cliëntondersteuning te benadrukken. De essentie is in mijn ogen dat de cliëntondersteuner de burger in een meer gelijkwaardige positie zet. Het is veel fundamenteler dan informatie of advies verstrekken. Als cliëntondersteuner zorg je in een krachtenveld met financiers en zorgaanbieders - waar veel belangen spelen - dat die burger iemand naast zich heeft staan die voor ‘m opkomt en de regels goed kent. Dat steeds benoemen, is helaas echt noodzakelijk. De functie wordt anders versmald en inwisselbaar met functies zoals een wijkteammedewerker.”
Hoe kijk je naar de toekomst van BCMB, pak 'm beet de komende vijf jaar?
Ik zie twee belangrijke pijlers voor de toekomst van BCMB. De eerste pijler is de rol waarin de vereniging zich de afgelopen jaren sterk heeft ontwikkeld: het bieden van scholing, het bevorderen van deskundigheid en het blijven aansluiten bij ontwikkelingen in de zorg. De tweede pijler richt zich op de landelijke ontwikkelingen rondom de positionering van cliëntondersteuning. Er wordt een landelijk kwaliteitskader ontwikkeld en dat biedt kansen voor verdere professionalisering. Daarbij hoop ik dat er uiteindelijk wordt gekozen voor één integrale, domeinoverstijgende regeling voor cliëntondersteuning. Het is van groot belang dat BCMB hierin een stevige positie blijft innemen, actief meedenkt over de toekomst van het vak en de stem van cliëntondersteuners krachtig vertegenwoordigt. Juist in een tijd waarin de druk op zorg en ondersteuning toeneemt en schaarste een steeds grotere rol speelt, wordt een sterke positionering van cliëntondersteuning steeds belangrijker. Dat vraagt veel van cliëntondersteuners, die zich moeten bewegen in een complex krachtenveld van belangen, beleid en uitvoering. Een sterke beroepsvereniging is daarbij onmisbaar.
Als je een ideaal toekomstbeeld zou schetsen, hoe ziet dat eruit?
"In mijn ideale toekomst is cliëntondersteuning uiteindelijk niet meer nodig, omdat zorg en ondersteuning zodanig zijn ingericht dat iedereen die hulp nodig heeft deze tijdig, passend en zonder belemmeringen kan vinden. Maar ik vrees dat dit een utopie is. Een realistisch en wenselijk perspectief is daarom dat iedereen die behoefte heeft aan cliëntondersteuning, weet dat deze beschikbaar is en waar deze te vinden is. Daarnaast hoop ik dat cliëntondersteuning zo wordt gepositioneerd dat cliëntondersteuners de ruimte, het mandaat en de mogelijkheden hebben om te doen wat in een specifieke situatie nodig is. En tja, dan kom ik toch weer uit bij integrale, centraal aangestuurde en domeinoverstijgende cliëntondersteuning. Juist wanneer ondersteuning vanuit het perspectief van de inwoner wordt georganiseerd, in plaats van vanuit afzonderlijke stelsels en domeinen, ontstaat de grootste kans op toegankelijke, samenhangende en effectieve ondersteuning.”
“Tegen alle cliëntondersteuners: wees trots op het vak dat jullie uitoefenen, jullie hebben een prachtig beroep! Jullie enorme betrokkenheid, deskundigheid en vasthoudendheid voor mensen die ondersteuning nodig hebben, maken het verschil.”
Wat ga je nu doen?
"Ik werk al mijn hele leven in de zorg en blijf dat ook doen. Al vier jaar werk ik als programmamanager in de gehandicaptenzorg, voor een regionaal netwerk in de regio Utrecht. En ik ben onlangs begonnen aan een nieuwe opdracht voor een kennisplatform voor mensen met een ernstig verstandelijke beperking en moeilijk verstaanbaar gedrag. De gehandicaptenzorg is een sector waarin ik met veel plezier werk. Het is een betrokken en mensgerichte omgeving, en ik vind het waardevol om bij te dragen aan werk dat echt betekenis heeft..”
Wat ga je vooral missen?
“Wat ik ga missen, zijn de opbrengsten van de samenwerking tussen cliëntenorganisaties, werkgevers en de beroepsvereniging. Dit is het laatste jaar goed op gang gekomen en gaat in de toekomst hopelijk tot mooie resultaten leiden, zoals oplossingen voor knelpunten die cliëntondersteuners signaleren. Ik zal dat met veel plezier van een afstand blijven volgen"
Nog een boodschap voor de cliëntondersteuners en voor BCMB?
"Tegen alle cliëntondersteuners zou ik willen zeggen: wees trots op het vak dat jullie uitoefenen, jullie hebben een prachtig beroep! Jullie enorme betrokkenheid, deskundigheid en vasthoudendheid voor mensen die ondersteuning nodig hebben, maken het verschil. Blijf die passie koesteren en vergeet daarbij niet ook goed voor jezelf te zorgen, want het is een pittig vak, zeker in deze tijd van schaarste.
En tegen het bestuur en de organisatie van de vereniging: ga zo door, het is een mooie club en cliëntondersteuning een heel waardevol vak!"
Beroepsvereniging van CliëntondersteunersBCMB staat voor onafhankelijke, levensbrede en professionele cliëntondersteuning. BCMB heeft een beroepscode, een beroepsprofiel en een Register van Cliëntondersteuners.
