BCMB Vindplek Cliëntondersteuners BCMB Werk gezocht

Het veld spreekt zich uit: kies voor integrale, domeinoverstijgende cliëntondersteuning

De afgelopen maanden stonden voor BCMB in het teken van een belangrijk vraagstuk: hoe zorgen we ervoor dat cliëntondersteuning ook in de toekomst onafhankelijk, deskundig en goed toegankelijk blijft voor iedereen die dat nodig heeft?

Drie onderzoeken verschenen die ieder vanuit een andere invalshoek naar cliëntondersteuning keken. Samen laten zij zien dat de huidige inrichting van cliëntondersteuning – in de Wmo, de Wlz en een regeling voor gespecialiseerde cliëntondersteuning - tegen grenzen aanloopt. Reden voor BCMB om de handen ineen te slaan met cliëntenorganisaties en aanbieders van cliëntondersteuning om een krachtige boodschap af te geven aan het ministerie van VWS. In een gezamenlijke brief aan minister Sterk pleiten we voor integrale, domeinoverstijgende functie voor cliëntondersteuning, centraal aangestuurd.

Voor ons als beroepsvereniging is dit meer dan een stelselvraagstuk. Het gaat over de positie van cliëntondersteuners, de kwaliteit van het vak en de ondersteuning die burgers mogen verwachten.

Drie onderzoeken versterken dezelfde boodschap

Onafhankelijke cliëntondersteuning in de praktijk (Toezicht Sociaal Domein)

Toezicht Sociaal Domein onderzocht in vier gemeenten hoe onafhankelijke cliëntondersteuning in de praktijk vorm krijgt. Het rapport laat zien dat de organisatie van cliëntondersteuning sterk verschilt per gemeente. Ook is er beperkt zicht op kwaliteit en staat de onafhankelijkheid van cliëntondersteuning op sommige plekken onder druk.

Voor BCMB is dit een bevestiging van de signalen die wij al langer vanuit het werkveld ontvangen. Wanneer de organisatie en positionering van cliëntondersteuning per gemeente verschillen, ontstaat er ook verschil in toegang en kwaliteit. Dat raakt direct aan de kern van ons vak: iedere burger moet kunnen rekenen op onafhankelijke en deskundige ondersteuning.

Lees hier het onderzoeksrapport van TSD

De impact en waarde van OCO in beeld (Berenschot)

In opdracht van VWS onderzocht Berenschot de maatschappelijke kosten en baten van onafhankelijke cliëntondersteuning. De conclusie is positief: cliëntondersteuning draagt aantoonbaar bij aan meer regie voor cliënten, voorkomt escalatie van problemen en ondersteunt mantelzorgers. Vooral bij complexe ondersteuningsvragen blijkt de meerwaarde groot. De onderzoekers spreken van een maatschappelijk kostendekkende investering. 

Voor cliëntondersteuners is dat een belangrijke erkenning. Het onderzoek laat zien wat veel professionals dagelijks ervaren: goede cliëntondersteuning maakt daadwerkelijk verschil in het leven van mensen.

Lees hier het onderzoeksrapport van Berenschot

Toekomstscenario's voor cliëntondersteuning (AEF)

In opdracht van VWS verkende onderzoeksbureau AEF verschillende toekomstscenario's voor cliëntondersteuning. Dit is het meest richtinggevende onderzoek. Dit onderzoek gaat in op de knelpunten die in de huidige positionering van cliëntondersteuning spelen en daarnaast worden scenario’s verkend die tot verbeteringen kunnen leiden. De scenario’s lopen uiteen van verbeteringen binnen het huidige stelsel tot een volledig domeinoverstijgende inrichting. VWS vroeg BCMB expliciet om op deze scenario's te reageren. 

Lees hier het onderzoeksrapport van AEF

Lees hier onze reactie op het onderzoeksrapport van AEF

VWS neemt nog geen standpunt in

Vorige week heeft VWS de onderzoeken naar de Tweede Kamer gestuurd met een korte toelichting. In hun brief erkent VWS de knelpunten, maar VWS is terughoudend om een standpunt in te nemen over de meest passende positionering van cliëntondersteuning.

Hier vind je de kamerbrief van VWS

Een gezamenlijke stem

Dat was voor BCMB reden om samen met Ieder(in), MEE NL, Cliëntondersteuning Plus en de Alliantie Metgezel een brief aan minister Mirjam Sterk, minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport, te sturen. Wij zien namelijk duidelijk een scenario dat cliëntondersteuning het beste borgt: één landelijke functie voor domeinoverstijgende cliëntondersteuning, centraal aangestuurd door het Rijk (scenario 3a/b uit het AEF-rapport).

Volgens ons biedt dit scenario de beste waarborgen voor kwaliteit, onafhankelijkheid en rechtszekerheid. Mensen met een complexe ondersteuningsvraag moeten kunnen rekenen op deskundige ondersteuning die aansluit bij wat iemand nodig heeft en niet wordt begrensd door wetten, loketten of levensdomeinen.

In deze brief roepen wij VWS daarom op te kiezen voor één integrale functie voor cliëntondersteuning. Volgens ons biedt dit scenario de meeste rechtszekerheid voor burgers en sluit het beste aan bij de uitgangspunten van het VN-verdrag Handicap.

Voor BCMB is dit een belangrijk speerpunt. Als beroepsvereniging zetten wij ons niet alleen in voor de professionalisering van cliëntondersteuners, maar ook voor de randvoorwaarden die nodig zijn om het vak goed uit te kunnen oefenen.

Lees hier de gezamenlijke brief aan minister Sterk

En nu?

De onderzoeken zijn afgerond, de reacties zijn gedeeld en de gezamenlijke oproep vanuit het veld ligt op tafel. Nu is het aan VWS om een keuze te maken voor de toekomst van cliëntondersteuning. BCMB blijft zich ondertussen actief inzetten voor de belangen van cliëntondersteuners. We blijven in gesprek met beleidsmakers en samenwerkingspartners en houden jullie op de hoogte van de vervolgstappen.

De boodschap vanuit de onderzoeken én vanuit het veld is duidelijk: onafhankelijke, deskundige en domeinoverstijgende cliëntondersteuning vraagt om een stevige en toekomstbestendige positionering. Daar blijven wij ons als beroepsvereniging hard voor maken.